piątek, 18 maja 2018

Archiopactwo w Jędrzejowie

Cystersi przybyli do Jędrzejowa z opactwa Morrimond w Burgundii na zaproszenie biskupa Janika, a przewodniczył im opat Mikołaj. Sam klasztor powstał w 1140 r. jako Morrimond Mniejszy. Dziewięć lat później podniesiono go do rangi opactwa, co było równoznaczne ze zwolnieniem z danin oraz pełnym immunitetem ekonomicznym i sądowym. Pierwszym opatem został Weryk (Francuz).
Widok z parkingu przyklasztornego
Opactwo w Jędrzejowie rozkwitało. Fundatorzy wyposażali je w bogate nadania wizytował je opat Morrimondu, Hugon I. Cystersi dążyli do podniesienia poziomu gospodarczego i polepszenia bytu okolicznej ludności- wspierali rzemiosło, rozwijali rolnictwo, budowali szpitale, apteki i zakładali szkoły. Do końca XV w. zorganizowali 32 wysoko rozwinięte gospodarstwa. Jako, że Cystersi słynęli z muzykalności w klasztorze istniał warsztat budowy organów.
Chcąc w pełnej krasie podziwiać Archiopactwo, warto przyjechać wiosną lub jesienią
Kościół klasztorny jest najstarszym kościołem Cystersów w Polsce- zbudowany w 1140 r., a pewne jego fragmenty pochodzą z 1110 r. Wzorowany na kościele opactwa w Fontenay w Burgundii. Budowę realizował warsztat budowlany z Morrimond. W 1145 r. na polecenie samego św. Bernarda do Jędrzejowa przybył Achardus z Clairveaux- zmodernizował plany budowy kościoła i klasztoru. Budowę ukończono w 1210 r. 
Z każdej strony czyste piękno
Szczególną role odegrał kult błogosławionego Wincentego Kadłubka. Przybył on do Jędrzejowa pieszo, jako prosty pielgrzym. Konsekrował kościół klasztorny. Tu też pisał swoją słynną kronikę, zmarł w 1223 r. Po beatyfikacji jędrzejowski klasztor stał się znanym sanktuarium, gdzie czci się biskupa Wincentego, a pielgrzymował tu papież Jan Paweł II oraz nuncjusz papieski Luigi Poggi.

Kościół zbudowany został w konstrukcji ciosowej, zgodnie z myślą ascezy cysterskiej, z zachowaniem liniowości, pozbawiony był wież, a prezbiterium zwrócone było ku wschodowi. Posiadał tylko jedno wyjście.
W 1475 kościół przeszedł gruntowny remont, wprowadzono elementy gotyckie. Wnętrze wypełniały cenne dzieła rzeźbiarskie i malarskie, jak chociażby Wita Stwosza. W XVI w. wprowadzono elementy renesansowe, a w I poł. XVII w. barokowe. 
Kościoła nie ominęły ziszczenia. W 1726 r. wybuchł pożar, który zniszczył kościół. Po odbudowie otrzymał on część nowych sklepień, zbudowano wieżę z miedzianym hełmem. Powstały wszystkie ołtarze, ambona, murowana posadzka, sztukaterie i freski. W 1747 r. ukończono późnobarokową elewację z dobudowanymi kaplicami. Ponowny pożar w 1800 r. zniszczył organy, freski, runęła też ozdobna wieża. Kolejne szkody odnotowano podczas I wojny światowej. II WŚ była dlań łaskawsza.
Istniejące w kościele organy, o wczesnobarokowym prospekcie, są dziełem Józefa Sitarskiego. Posiadają unikalne rozwiązania techniczne, jedyne w Europie.
Trudno ogarnąć piękno tych organów
Zachowany budynek posiada kamienne mury, od strony wirydarza wzmacniają go szkarpy. Nadbudowana cela bł. Wincentego Kadłubka posiada oryginalny dach trójspadowy z kopułą i gioriettą.
Zdjęcia nie oddają rzeczywistego piękna sklepień
Teraz  ta cysterska perełka stoi w ciszy, dość blisko centrum, ale jakby na uboczu. Przysiadając w ławce, wsłuchując się w dźwięk organów i ciszę starych murów, człowieka ogarnia zdumienie nad nieprzeniknionej potędze Stwórcy. Przejeżdżając przez ziemię jędrzejowską, wstąpcie tu na chwilę, pokłońcie się wybitnemu kronikarzowi, odetchnijcie historią i zanurzcie się w pięknie tego miejsca. 
A teraz zapraszam Was na kolejną dawkę zdjęć.

42 komentarze:

  1. Nie miałam pojęcia że jest taki klasztor, a nawet miejsce. Ma ono swój urok

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Chętnie przybliżę Wam więcej ciekawych i pięknych miejsc

      Usuń
    2. koniecznie pokazuj jak najwięcej

      Usuń
  2. Piękne, klimatyczne miejsce. Warto się wybrać.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zdecydowanie. Polecam zajrzeć w zakamarki ;)

      Usuń
  3. Jaki stary Kościół, tyle lat i stoi ...
    Chyba kiedyś lepiej budowali :-))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zdecydowanie w swą pracę wkładali ogromne serce

      Usuń
  4. Byliśmy tam razem, ale mam ochotę powtórzyć wycieczkę latem. Dostosuj kolejny ArcheoTrip do terminu mojego przyjazdu.
    Bartek

    OdpowiedzUsuń
  5. Najpiekniej jest wiosna :) choc i jesienia opactwo ma swoj urok :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jesienią zieleń nie przysłania piękna tych murów

      Usuń
  6. Imponujący i jako budynek i jako miejsce ze wspaniałą historią. Wnętrza kościołów zawsze są fascynujące.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To jest wyjątkowe, ale nadmiar historii i szczegółów mógłby większość czytelników przytłoczyć lub znudzić

      Usuń
  7. Jeśli będziesz kiedyś w naszych dolnośląskich okolicach to polecam Ci opactwo cystersów w Lubiążu. Piękne, bardzo klimatyczne miejsce.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli wybiorę się na Dolny Śląsk z przyjemnością odwiedzę Lubiąż

      Usuń
  8. Urokliwy kościół.. bardzo ładne zdobienia.

    OdpowiedzUsuń
  9. świetna relacja i miejsce, które warto odwiedzić

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję i zdecydowanie polecam odwiedzić

      Usuń
  10. Nasze Świętokrzyskie jest naprawdę cudne i takie miejsca, to prawdziwe skarby!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Staram się je pokazywać, a z racji pracy, również chronić

      Usuń
  11. Też tu nigdy nie byliśmy... klimat niesamowity !

    OdpowiedzUsuń
  12. Urokliwe miejsce... i dość klimatyczne (y) zaplanujemy zwiedzanie gdy Smyki nieco podrosną

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo Wam polecam. Zdecydowanie warto zwiedzić!

      Usuń
  13. Piękne miejsce, ma swój urok. Przerażają tylko te bazgroły na murach- ludzie są niepoważni...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wiele z nich jest bardzo starych. Ludzie od zawsze mieli potrzebę znakowania miejsc, w których byli

      Usuń
  14. Ajjj... dlaczego takie małe zdjęcia? Skoro wrzucasz relację z jakiegoś miejsca to pozwól normalnie zdjęcia pooglądać :) W każdym razie miejsce bardzo ciekawe :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Małe? Spróbuj jeszcze raz otworzyć post. Zdjęcia są duże ;) Ale oczywiście polecam zobaczyć na żywo

      Usuń
  15. Imponujący budynek. Nigdy tam nie byłam :)

    Pozdrawiam,
    Ksiazkowa-przystan.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
  16. Robi wrażenie. Z chęcią zobaczyłabym go na żywo. W przyszłym roku planujemy rodzinny tour po Polsce to może się uda.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zdecydowanie polecam Świętokrzyskie. Znajdziecie tu wiele ciekawych miejsc- dla dorosłych i dla dzieci :)

      Usuń
  17. Tam jeszcze nie byliśmy. Wszystko przed nami.

    OdpowiedzUsuń
  18. Bardzo dobra relacja, miałaś super wycieczkę :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Taką mam pracę. W przerwach robię sobie "prywatne" zdjęcia :)

      Usuń
  19. Chętnie odwiedzę to miejsce, nie kojarzę, abym tam była. :)

    OdpowiedzUsuń
  20. Baaardzo klimatyczne miejsce, wspaniałe widoki. Nigdy tam jeszcze nie byliśmy.

    OdpowiedzUsuń